Basket Analytics

Λεξικό στατιστικών

Κάθε στατιστικό με απλά λόγια, τον τύπο που χρησιμοποιούμε και ένα παράδειγμα με πραγματικά νούμερα από το επίσημο box score του αγώνα Partizan – Beşiktaş 91-87 (παρ.) (13η αγωνιστική EuroLeague).

Παίκτες

PIR Performance Index Rating (Αξιολόγηση)

Ο επίσημος βαθμός απόδοσης: ό,τι θετικό κάνει ο παίκτης μείον ό,τι αρνητικό.

Προσθέτει πόντους, ριμπάουντ, ασίστ, κλεψίματα, κοψίματα και φάουλ που κερδίζει, και αφαιρεί άστοχα σουτ, άστοχες βολές, λάθη, κοψίματα που δέχεται και φάουλ που κάνει. Είναι το «ranking» που δίνουν τα επίσημα box score. Ευνοεί τους ψηλούς που μαζεύουν ριμπάουντ και τιμωρεί τα πολλά άστοχα σουτ.

ΤύποςPIR = Πόντοι + Ριμπάουντ + Ασίστ + Κλεψίματα + Κοψίματα + Φάουλ που κέρδισε − Άστοχα σουτ − Άστοχες βολές − Λάθη − Κοψίματα που δέχτηκε − Φάουλ

ΠαράδειγμαKyle Allman (Partizan) στο Partizan – Beşiktaş 91-87 (παρ.): 18 πόντοι, 2 ριμπάουντ, 4 ασίστ, 0 λάθη → PIR 25 (επίσημη τιμή του box score).

TS% True Shooting % (Πραγματική ευστοχία)

Ευστοχία που μετρά μαζί δίποντα, τρίποντα και βολές, δηλαδή πόσους πόντους βγάζει ο παίκτης ανά σουτ.

Το απλό ποσοστό ευστοχίας δεν ξεχωρίζει το τρίποντο από το δίποντο και αγνοεί τις βολές. Το TS% τα βάζει όλα σε μία κλίμακα. Ο συντελεστής 0,44 εκτιμά πόσες βολές «κοστίζουν» μία κατοχή (οι βολές έρχονται σε ζευγάρια, υπάρχουν και and-one).

ΤύποςTS% = Πόντοι / (2 × (Σουτ εντός πεδιάς + 0,44 × Βολές))

ΠαράδειγμαKyle Allman: 18 πόντοι με 9 σουτ εντός πεδιάς και 7 βολές → 18 / (2 × (9 + 0,44 × 7)) = 74,5%.

PRA Points + Rebounds + Assists

Πόντοι, ριμπάουντ και ασίστ μαζί, ένας γρήγορος δείκτης συνολικής παραγωγής.

Απλό άθροισμα των τριών βασικών στατιστικών. Δεν λαμβάνει υπόψη άστοχα σουτ ή λάθη (γι’ αυτό το PIR είναι πιο αυστηρό), αλλά δείχνει ποιοι «γεμίζουν» το box score.

ΤύποςPRA = Πόντοι + Ριμπάουντ + Ασίστ

ΠαράδειγμαKyle Allman: 18 + 2 + 4 = 24.

+/− Plus/Minus

Η διαφορά του σκορ όσο ο παίκτης ήταν στο παρκέ.

Αν η ομάδα του κέρδισε το διάστημα που έπαιξε 20-14, το +/− του είναι +6. Επηρεάζεται πολύ από τους συμπαίκτες και τους αντιπάλους στο παρκέ, άρα θέλει προσοχή σε έναν μόνο αγώνα. Τα box score της ΕΣΑΚΕ δεν το δίνουν.

Τύπος+/− = Πόντοι ομάδας − Πόντοι αντιπάλου, όσο ο παίκτης αγωνιζόταν

ΠαράδειγμαAlessandro Pajola (Partizan) στο Partizan – Beşiktaş 91-87 (παρ.): +9. Όσο ήταν στο παρκέ, η ομάδα του σκόραρε 9 πόντους περισσότερους από τον αντίπαλο.

Ομάδες

Κατοχές Possessions

Πόσες φορές είχε η ομάδα την μπάλα, η βάση για όλους τους δείκτες «ανά 100 κατοχές».

Μια κατοχή τελειώνει με σουτ που δεν παίρνει η επίθεση πίσω, λάθος ή βολές. Το επιθετικό ριμπάουντ συνεχίζει την ίδια κατοχή, γι’ αυτό αφαιρείται. Χρησιμοποιούμε τον μέσο όρο των δύο ομάδων, που στην πράξη έχουν σχεδόν ίδιες κατοχές.

ΤύποςΚατοχές = Σουτ εντός πεδιάς + 0,44 × Βολές − Επιθ. ριμπάουντ + Λάθη

ΠαράδειγμαPartizan: 65 σουτ + 0,44 × 20 βολές − 5 επιθ. ριμπ. + 14 λάθη = 82,8. Beşiktaş: 82,4. Κατοχές αγώνα (μέσος όρος): 82,6.

ORtg Offensive Rating (Επιθετική απόδοση)

Πόντοι που σκοράρει η ομάδα ανά 100 κατοχές (όσο μεγαλύτερο, τόσο καλύτερη επίθεση).

Οι πόντοι ανά αγώνα εξαρτώνται από το πόσο γρήγορα παίζει μια ομάδα. Το ORtg διορθώνει τον ρυθμό, ώστε να συγκρίνεται δίκαια μια «αργή» με μια «γρήγορη» ομάδα.

ΤύποςORtg = 100 × Πόντοι / Κατοχές

ΠαράδειγμαPartizan: 100 × 91 / 82,6 = 110,2.

DRtg Defensive Rating (Αμυντική απόδοση)

Πόντοι που δέχεται η ομάδα ανά 100 κατοχές (όσο μικρότερο, τόσο καλύτερη άμυνα).

Το αντίστοιχο του ORtg για την άμυνα. Η 1η θέση στην κατάταξη είναι η ομάδα που δέχεται τους λιγότερους πόντους ανά κατοχή.

ΤύποςDRtg = 100 × Πόντοι αντιπάλου / Κατοχές

ΠαράδειγμαPartizan: 100 × 87 / 82,6 = 105,3.

Net rating Καθαρή απόδοση

ORtg μείον DRtg, δηλαδή πόσους πόντους «κερδίζει» η ομάδα ανά 100 κατοχές.

Θετικό σημαίνει ότι η ομάδα σκοράρει περισσότερα απ’ όσα δέχεται ανά κατοχή. Είναι από τους καλύτερους απλούς δείκτες για τη συνολική εικόνα μιας ομάδας.

ΤύποςNet = ORtg − DRtg

ΠαράδειγμαPartizan: 110,2 − 105,3 = +4,8.

eFG% Effective Field Goal % (Πραγματική ευστοχία εντός πεδιάς)

Ευστοχία στα σουτ, με το τρίποντο να μετράει 1,5 φορά.

Ένα εύστοχο τρίποντο αξίζει όσο ενάμισι δίποντο, οπότε το eFG% δίνει τη σωστή αξία στο σουτ μακριά. Δεν περιλαμβάνει βολές (αυτό το κάνει το TS%). Είναι ο πρώτος από τους «τέσσερις παράγοντες» του Dean Oliver.

ΤύποςeFG% = (Εύστοχα σουτ + 0,5 × Εύστοχα τρίποντα) / Σουτ εντός πεδιάς

ΠαράδειγμαPartizan: (35 + 0,5 × 9) / 65 = 60,8%.

TOV% Turnover % (Ποσοστό λαθών)

Σε πόσες από τις 100 φάσεις της η ομάδα χάνει την μπάλα με λάθος (όσο μικρότερο, τόσο καλύτερα).

Τα λάθη ανά αγώνα εξαρτώνται από τον ρυθμό. Το TOV% τα μετρά ως ποσοστό των φάσεων, άρα συγκρίνεται δίκαια. Δεύτερος από τους «τέσσερις παράγοντες».

ΤύποςTOV% = Λάθη / (Σουτ εντός πεδιάς + 0,44 × Βολές + Λάθη)

ΠαράδειγμαPartizan: 14 / (65 + 0,44 × 20 + 14) = 15,9%.

OREB% Offensive Rebound % (Ποσοστό επιθετικών ριμπάουντ)

Τι ποσοστό από τα άστοχα σουτ της η ομάδα τα παίρνει πίσω.

Μετρά τις «δεύτερες ευκαιρίες». Υπολογίζεται απέναντι στα αμυντικά ριμπάουντ του αντιπάλου, ώστε να μη μετράει απλώς ποια ομάδα αστόχησε περισσότερο. Τρίτος από τους «τέσσερις παράγοντες».

ΤύποςOREB% = Επιθ. ριμπάουντ / (Επιθ. ριμπάουντ + Αμυντ. ριμπάουντ αντιπάλου)

ΠαράδειγμαPartizan: 5 / (5 + 29) = 14,7%.

FT rate Free Throw Rate (Συχνότητα βολών)

Πόσες βολές εκτελεί η ομάδα ανά σουτ εντός πεδιάς, δηλαδή πόσο συχνά κερδίζει φάουλ.

Δείχνει επιθετικότητα προς το καλάθι. Τιμή ,300 σημαίνει 3 βολές ανά 10 σουτ. Τέταρτος από τους «τέσσερις παράγοντες» (ο Oliver χρησιμοποιεί και την παραλλαγή με εύστοχες βολές· εδώ μετράμε τις προσπάθειες).

ΤύποςFT rate = Βολές (προσπάθειες) / Σουτ εντός πεδιάς

ΠαράδειγμαPartizan: 20 / 65 = ,308.

3PA rate Three-Point Attempt Rate (Συχνότητα τριπόντων)

Τι ποσοστό των σουτ της η ομάδα το παίρνει πίσω από τα 6,75.

Δείκτης στυλ, όχι ποιότητας: δείχνει πόσο βασίζεται μια ομάδα στο τρίποντο. Γι’ αυτό η κατάταξη είναι απλώς από το μεγαλύτερο στο μικρότερο.

Τύπος3PA rate = Τρίποντα (προσπάθειες) / Σουτ εντός πεδιάς

ΠαράδειγμαPartizan: 28 / 65 = 43,1%.

Pace Ρυθμός

Κατοχές ανά 40 λεπτά, δηλαδή πόσο γρήγορα παίζει η ομάδα.

Δείκτης στυλ. Υψηλό pace σημαίνει περισσότερες επιθέσεις και συνήθως περισσότερους πόντους και από τις δύο πλευρές. Οι παρατάσεις υπολογίζονται, γι’ αυτό διαιρούμε με τα πραγματικά λεπτά του αγώνα.

ΤύποςPace = 40 × Κατοχές / Λεπτά αγώνα

ΠαράδειγμαPartizan – Beşiktaş 91-87 (παρ.): 40 × 82,6 / 45 λεπτά = 73,4.

AST% Assist % (Ποσοστό ασίστ)

Τι ποσοστό των εύστοχων καλαθιών της ομάδας ήρθε μετά από ασίστ.

Δείχνει πόσο «ομαδικά» σκοράρει μια ομάδα: υψηλό AST% σημαίνει πολλή κυκλοφορία της μπάλας, χαμηλό σημαίνει περισσότερα ατομικά καλάθια.

ΤύποςAST% = Ασίστ / Εύστοχα σουτ εντός πεδιάς

Clutch Κρίσιμα λεπτά

Τα τελευταία 5 λεπτά της 4ης περιόδου και οι παρατάσεις, όσο η διαφορά είναι έως 5 πόντους.

Clutch Ν-Η είναι το ρεκόρ στους αγώνες που είχαν τέτοια λεπτά, και Clutch Net το Net rating μόνο σε αυτά τα λεπτά. Το δείγμα είναι μικρό, οπότε κάτω από 5 λεπτά συνολικά δεν βγάζουμε συμπεράσματα.

ΤύποςClutch Net = 100 × (Πόντοι υπέρ − Πόντοι κατά) / Κατοχές, μόνο στα clutch λεπτά

Τι έκρινε τον αγώνα

2P% Ευστοχία στα δίποντα

Ποσοστό εύστοχων δίποντων, ο πιο κοντινός δείκτης για το ποιος κυριάρχησε κοντά στο καλάθι.

Τα επίσημα box score δεν δίνουν «πόντους στη ρακέτα», οπότε το 2P% είναι ο πιο κοντινός διαθέσιμος δείκτης για το παιχνίδι μέσα.

Τύπος2P% = Εύστοχα δίποντα / Δίποντα (προσπάθειες)

ΠαράδειγμαPartizan: 26/37 = 70%, Beşiktaş: 20/37 = 54%.

3P Τρίποντα

Εύστοχα και προσπάθειες τριπόντων, όπου κάθε εύστοχο αξίζει 3 πόντους.

Στο «Τι έκρινε τον αγώνα» μετράμε τη διαφορά στους πόντους από τρίποντα: 3 × (εύστοχα νικητή − εύστοχα ηττημένου).

ΤύποςΠόντοι από τρίποντα = 3 × Εύστοχα τρίποντα

ΠαράδειγμαPartizan: 9/28 → 27 πόντοι, Beşiktaş: 13/32 → 39 πόντοι.

Βολές Ελεύθερες βολές

Εύστοχες και προσπάθειες βολών, οι «δωρεάν» πόντοι κάθε αγώνα.

Η διαφορά στις εύστοχες βολές είναι απευθείας διαφορά πόντων.

ΤύποςFT% = Εύστοχες βολές / Βολές

ΠαράδειγμαPartizan: 12/20, Beşiktaş: 8/10.

Λάθη Turnovers

Κατοχές που χάθηκαν χωρίς σουτ.

Στο «Τι έκρινε τον αγώνα» μετράμε κάθε λάθος περισσότερο του αντιπάλου ως περίπου έναν πόντο, κοντά στους μέσους πόντους ανά κατοχή (βλ. ORtg / 100 παρακάτω).

ΤύποςΑξία ≈ 1 πόντος ανά κατοχή

ΠαράδειγμαPartizan: 14 λάθη, Beşiktaş: 19. Μέσο ORtg EuroLeague φέτος: 115,0, δηλαδή 1,15 πόντοι ανά κατοχή.

Ριμπάουντ Επιθετικά και συνολικά ριμπάουντ

Κάθε επιθετικό ριμπάουντ δίνει νέα ευκαιρία για σκορ.

Στο «Τι έκρινε τον αγώνα» μετράμε τη διαφορά στα επιθετικά ριμπάουντ ως περίπου έναν πόντο το καθένα, συν ένα μικρό βάρος (0,25) για τη διαφορά στα συνολικά ριμπάουντ.

ΤύποςΑξία ≈ (Επιθ. ριμπ. νικητή − ηττημένου) + 0,25 × (Συνολικά ριμπ. νικητή − ηττημένου)

ΠαράδειγμαPartizan: 31 ριμπάουντ (5 επιθ.), Beşiktaş: 39 (10 επιθ.).

Τι έκρινε τον αγώνα Ο παράγοντας με τη μεγαλύτερη αξία υπέρ του νικητή

Ο παράγοντας του box score (δίποντα, τρίποντα, βολές, λάθη, ριμπάουντ) με τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη αξία σε πόντους υπέρ του νικητή.

Συγκρίνουμε πέντε παράγοντες από το επίσημο box score και κρατάμε αυτόν με τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη αξία σε πόντους. Αν η αξία είναι κάτω από 5 πόντους (ισορροπημένος αγώνας) και ο αγώνας κρίθηκε με «Νικητήριο» καλάθι ή βολές στα τελευταία λεπτά, δείχνουμε αυτή τη φάση. Αν ο παράγοντας είναι 5 πόντοι ή περισσότεροι και υπάρχει «Νικητήριο», δείχνουμε και τα δύο. Οι «πόντοι στη ρακέτα» δεν υπάρχουν στα επίσημα box score που χρησιμοποιούμε, γι’ αυτό το παιχνίδι μέσα μετριέται με την ευστοχία στα δίποντα.

ΤύποςΔίποντα: 2 × (2P% νικητή − 2P% ηττημένου) × μέσες προσπάθειες · Τρίποντα: 3 × (εύστοχα νικητή − ηττημένου) · Βολές: εύστοχες νικητή − ηττημένου · Λάθη: λάθη ηττημένου − νικητή · Ριμπάουντ: επιθ. ριμπ. νικητή − ηττημένου + 0,25 × διαφορά συνολικών

Για το ίδιο ματς, το «Τι έκρινε τον αγώνα» γράφει: «Η Partizan κυριάρχησε μέσα: 70% στα δίποντα (26/37) έναντι 54% (20/37).» (όριο «αδύναμου» παράγοντα: 5 πόντοι).